Kanserden korunmak elimizde.. hem de çok kolay ..

Özellikle,yeşil sebze ve taze meyvede kanseri önleyen antioksidanlar , mineral ve vitaminlerin bulunduğu ve bunların kanser oluşumunu önlediği tıbbi çalışmalar ile gösterilmiştir.

Kanserin oluşmasında da, önlenmesine de beslenmenin çok önemli olduğu ortaya çıkmıştır.Sağlıklı ve bilinçli beslenme ile 1/3 kanser hastalığının önlenebileceği yapılan çalışmalarda ortaya konulmuştur.

Kanser hastalığı, insanın genetik materyali DNA ile ilgilidir. DNA sarmalında kırılma,eksilme,bozulma olduğunda, kanser oluştuğu bilinmektedir.Besinlerde de bu DNA kırılmasını,bozulmasını önleyen bir çok madde ve antiosidanın olduğu bilinmektedir. Kanser oluşumu komplex bir yapıdır ve sigara,genler ve alkol gibi maddelerin  kanser oluşumunu hızlandırdığı da anlaşılmıştır. Yine yağ dokusundan salınan sitokinler( kanser oluşumuna neden olan maddelerin) ortaya çıktığı onun için obesitenin de kanser oluşumunda nedenler arasında olduğu kanıtlanmıştır. Yine kanser yapıcı maddelerin(karsinojenlerin) yağ dokusunda birikmesi de kanser oluşumunda bir nedendir.Kalın barsakta,kolesterol ve safra asidlerinin kanser oluşumuna sebep olabileceği anlaşılmıştır. Tütsülenmiş gıdalar,  yanmış gıdalar,küf içeren gıdalar,kırmızı et, hayvani yağlar, konserve gıdalar ,liften fakir gıdalar kanser oluşumu için dikkate alınması gereken besinlerdir.

Folat’ın kalın barsak kanserinde,sarımsak(allium bileşiklerinin) mide kanserinde,isoflavanoidlerin meme kanserinde, Lahana ve ıspanağın detox sistemlerini uyardığı için faydalı olduğu,tahıllarda bulunan proteaz inhibitörlerinin,  tüm meyve ve sebzelerdeki maddelerin özellikle agız ve yemek borusu kanserlerinde önleyici olduğu anlaşılmıştır.

“Minimum diyet riski,maksimum yaşam şansı” diye bir söylem anahtardır.Posa,soya,balık,karatonoidler,vit B12, B6, Folat,C,D E vitaminleri,kalsium,çinko,selenyum kanserden korunmada etkilidir.Kanser oluşumunda DNA metilasyonunun önemli olduğu, MTHFD( Metilen tetrahidrofolat redüktaz) enzim düşüklüğünde, folat düzeyi de düşük ise,alkol alımı sonrası kanser oluşumunun hızlandığı tespit edilmiştir.

Likopen,domateste bulunur antioksidandır.Yine beta karotenler,alfa karotenler,Phytoene,Phytofluene kanseri önler.Polifenoller,antisiyanoidler,ligands lar( özellikle yeşil çayda bulnur) kanseri önleyicidir.

Üzümsü meyveler, çilek,böğürtlen,üzüm,dut, içerdikleri antisiyanoidler,petunidin,delphinidine,cyanidin ve molvidine,kanser önleyicidir.

Nar’da,ellegitonin,ellegic asid,gallitonin ,cyanidin,pelargonidin,quencetin kanseri önleyicidir.

üzümde ,yer fıstığında resveratrol yine kanserden koruyucu bir madde olarak tespit edilmiştir.

soyada,isoflovonoidiler, soğan,sarımsak,pırasada kükürtlü bileşikler; diallysülfit ,allicin kanserden koruyucu maddelerdir.Dimetil selenyumun DNA tamirinde faydalı olduğu bulunmuştur.Brokolide selenyum çok miktarda bulunmaktadır.Yine lahana,karnıbahar ve brüksel lahanasında bulunan glukosiyaanidlerin önemli ölçüde koruyucu olduğu anlaşılmıştır.

Trunçgillerde,flavonoidler, zerdeçal da polifenol,karanfilde eugenol,zencefilde 6-gingerol

sarısabır otunda emodin,kanser mücadelesinde faydalı moleküllerdir.

Bu bilgiler ışığında taze sebze ve meyve tüketmenin,kanser oluşumunu azaltacağı ve gelecekte yapılacak pek çok çalışma ile de   bu konuda daha çok bilginin  elde edileceği tahmin edilmektedir.

dr.m.emin dinççağ- iç hastalıkları ve halk sağlığı  uzmanı